مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۶۳ - مثل عارفی پرسید از آن پیر کشیش که توی خواجه مسن تر یا که ریش گفت نه من پیش ازو زاییده ام بی ز ریشی بس جهان را دیده ام گفت ریشت شد سپید از حال گشت خوی زشت تو نگردیده ست وشت او پس از تو زاد و از تو بگذرید تو چنین خشکی ز سودای ثرید تو بر آن رنگی که اول زاده ای یک قدم زان پیش تر ننهاده ای هم چنان دوغی ترش در معدنی خود نگردی زو مخلص روغنی هم خمیری خمر طینه دری گرچه عمری در تنور آذری چون حشیشی پا به گل بر پشته ای گرچه از باد هوس سرگشته ای هم چو قوم موسی اندر حر تیه مانده ای بر جای چل سال ای سفیه می روی هر روز تا شب هروله خویش می بینی در اول مرحله نگذری زین بعد سیصد ساله تو تا که داری عشق آن گوساله تو تا خیال عجل از جانشان نرفت بد بریشان تیه چون گرداب زفت غیر این عجلی کزو یابیده ای بی نهایت لطف و نعمت دیده ای گاو طبعی زان نکوییهای زفت از دلت در عشق این گوساله رفت باری اکنون تو ز هر جزوت بپرس صد زبان دارند این اجزای خرس ذکر نعمتهای رزاق جهان که نهان شد آن در اوراق زمان روز و شب افسانه جویانی تو چست جزو جزو تو فسانه گوی تست جزو جزوت تا برستست از عدم چند شادی دیده اند و چند غم زانک بی لذت نروید هیچ جزو بلک لاغر گردد از هی پیچ جزو جزو ماند و آن خوشی از یاد رفت بل نرفت آن خفیه شد از پنج و هفت هم چو تابستان که از وی پنبه زاد ماند پنبه رفت تابستان ز یاد یا مثال یخ که زاید از شتا شد شتا پنهان و آن یخ پیش ما هست آن یخ زان صعوبت یادگار یادگار صیف در دی این ثمار هم چنان هر جزو جزوت ای فتی در تنت افسانه گوی نعمتی چون زنی که بیست فرزندش بود هر یکی حاکی حال خوش بود حمل نبود بی ز مستی و ز لاغ بی بهاری کی شود زاینده باغ حاملان و بچگانشان بر کنار شد دلیل عشق بازی با بهار هر درختی در رضاع کودکان هم چو مریم حامل از شاهی نهان گرچه در آب آتشی پوشیده شد صد هزاران کف برو جوشیده شد گرچه آتش سخت پنهان می تند کف به ده انگشت اشارت می کند هم چنین اجزای مستان وصال حامل از تمثالهای حال و قال در جمال حال وا مانده دهان چشم غایب گشته از نقش جهان آن موالید از زه این چار نیست لاجرم منظور این ابصار نیست آن موالید از تجلی زاده اند لاجرم مستور پرده ساده اند زاده گفتیم و حقیقت زاد نیست وین عبارت جز پی ارشاد نیست هین خمش کن تا بگوید شاه قل بلبلی مفروش با این جنس گل این گل گویاست پر جوش و خروش بلبلا ترک زبان کن باش گوش هر دو گون تمثال پاکیزه مثال شاهد عدل اند بر سر وصال هر دو گون حسن لطیف مرتضی شاهد احبال و حشر ما مضی هم چو یخ کاندر تموز مستجد هر دم افسانه زمستان می کند ذکر آن اریاح سرد و زمهریر اندر آن ازمان و ایام عسیر هم چو آن میوه که در وقت شتا می کند افسانه لطف خدا قصه دور تبسمهای شمس وآن عروسان چمن را لمس و طمس حال رفت و ماند جزوت یادگار یا ازو واپرس یا خود یاد آر چون فرو گیرد غمت گر چستیی زان دم نومید کن وا جستیی گفتییش ای غصه منکر به حال راتبه انعامها را زان کمال گر بهر دم نت بهار و خرمیست هم چو چاش گل تنت انبار چیست چاش گل تن فکر تو هم چون گلاب منکر گل شد گلاب اینت عجاب از کپی خویان کفران که دریغ بر نبی خویان نثار مهر و میغ آن لجاج کفر قانون کپیست وآن سپاس و شکر منهاج نبیست با کپی خویان تهتکها چه کرد با نبی رویان تنسکها چه کرد در عمارتها سگانند و عقور در خرابیهاست گنج عز و نور گر نبودی این بزوغ اندر خسوف گم نکردی راه چندین فیلسوف زیرکان و عاقلان از گمرهی دیده بر خرطوم داغ ابلهی
مولانا » مثنوی معنوی » دفتر ششم » بخش ۶۳ - مثل عارفی پرسید از آن پیر کشیش که توی خواجه مسن تر یا که ریش گفت نه من پیش ازو زاییده ام بی ز ریشی بس جهان را دیده ام گفت ریشت شد سپید از حال گشت خوی زشت تو نگردیده ست وشت او پس از تو زاد و از تو بگذرید تو چنین خشکی ز سودای ثرید تو بر آن رنگی که اول زاده ای یک قدم زان پیش تر ننهاده ای هم چنان دوغی ترش در معدنی خود نگردی زو مخلص روغنی هم خمیری خمر طینه دری گرچه عمری در تنور آذری چون حشیشی پا به گل بر پشته ای گرچه از باد هوس سرگشته ای هم چو قوم موسی اندر حر تیه مانده ای بر جای چل سال ای سفیه می روی هر روز تا شب هروله خویش می بینی در اول مرحله نگذری زین بعد سیصد ساله تو تا که داری عشق آن گوساله تو تا خیال عجل از جانشان نرفت بد بریشان تیه چون گرداب زفت غیر این عجلی کزو یابیده ای بی نهایت لطف و نعمت دیده ای گاو طبعی زان نکوییهای زفت از دلت در عشق این گوساله رفت باری اکنون تو ز هر جزوت بپرس صد زبان دارند این اجزای خرس ذکر نعمتهای رزاق جهان که نهان شد آن در اوراق زمان روز و شب افسانه جویانی تو چست جزو جزو تو فسانه گوی تست جزو جزوت تا برستست از عدم چند شادی دیده اند و چند غم زانک بی لذت نروید هیچ جزو بلک لاغر گردد از هی پیچ جزو جزو ماند و آن خوشی از یاد رفت بل نرفت آن خفیه شد از پنج و هفت هم چو تابستان که از وی پنبه زاد ماند پنبه رفت تابستان ز یاد یا مثال یخ که زاید از شتا شد شتا پنهان و آن یخ پیش ما هست آن یخ زان صعوبت یادگار یادگار صیف در دی این ثمار هم چنان هر جزو جزوت ای فتی در تنت افسانه گوی نعمتی چون زنی که بیست فرزندش بود هر یکی حاکی حال خوش بود حمل نبود بی ز مستی و ز لاغ بی بهاری کی شود زاینده باغ حاملان و بچگانشان بر کنار شد دلیل عشق بازی با بهار هر درختی در رضاع کودکان هم چو مریم حامل از شاهی نهان گرچه در آب آتشی پوشیده شد صد هزاران کف برو جوشیده شد گرچه آتش سخت پنهان می تند کف به ده انگشت اشارت می کند هم چنین اجزای مستان وصال حامل از تمثالهای حال و قال در جمال حال وا مانده دهان چشم غایب گشته از نقش جهان آن موالید از زه این چار نیست لاجرم منظور این ابصار نیست آن موالید از تجلی زاده اند لاجرم مستور پرده ساده اند زاده گفتیم و حقیقت زاد نیست وین عبارت جز پی ارشاد نیست هین خمش کن تا بگوید شاه قل بلبلی مفروش با این جنس گل این گل گویاست پر جوش و خروش بلبلا ترک زبان کن باش گوش هر دو گون تمثال پاکیزه مثال شاهد عدل اند بر سر وصال هر دو گون حسن لطیف مرتضی شاهد احبال و حشر ما مضی هم چو یخ کاندر تموز مستجد هر دم افسانه زمستان می کند ذکر آن اریاح سرد و زمهریر اندر آن ازمان و ایام عسیر هم چو آن میوه که در وقت شتا می کند افسانه لطف خدا قصه دور تبسمهای شمس وآن عروسان چمن را لمس و طمس حال رفت و ماند جزوت یادگار یا ازو واپرس یا خود یاد آر چون فرو گیرد غمت گر چستیی زان دم نومید کن وا جستیی گفتییش ای غصه منکر به حال راتبه انعامها را زان کمال گر بهر دم نت بهار و خرمیست هم چو چاش گل تنت انبار چیست چاش گل تن فکر تو هم چون گلاب منکر گل شد گلاب اینت عجاب از کپی خویان کفران که دریغ بر نبی خویان نثار مهر و میغ آن لجاج کفر قانون کپیست وآن سپاس و شکر منهاج نبیست با کپی خویان تهتکها چه کرد با نبی رویان تنسکها چه کرد در عمارتها سگانند و عقور در خرابیهاست گنج عز و نور گر نبودی این بزوغ اندر خسوف گم نکردی راه چندین فیلسوف زیرکان و عاقلان از گمرهی دیده بر خرطوم داغ ابلهی