مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۲ منم آن کس که نبینم بزنم فاخته گیرم من از آن خارکشانم که شود خار حریرم به کی مانم به کی مانم که سطرلاب جهانم همه اشکال فلک را به یکایک بپذیرم ز پس کوه معانی علم عشق برآمد چو علمدار برآمد برهاند ز زحیرم ز سحر گر بگریزم تو یقین دان که خفاشم ز ضرر گر بگریزم تو یقین دان که ضریرم چو ز بادی بگریزم چو خسم سخره بادم چو دهانم نپذیرد به خدا خام و خمیرم نه چو خورشید جهانم شه یک روزه فانی که نیندیشد و گوید که چه میرم که بمیرم نه چو گردون نه چو چرخم نه چو مرغم نه چو فرخم نه چو مریخ سلح کش نه چو مه نیمه وزیرم چو منی خوار نباشد که توی حافظ و یارم بر خلق ابن قلیلم بر تو ابن کثیرم هنر خویش بپوشم ز همه تا نخرندم بدو صد عیب بلنگم که خرد جز تو امیرم نخورم جز جگر و دل که جگرگوشه شیرم نه چو یوزان خسیسم که بود طعمه پنیرم ز شرر زان نگریزم که زرم نی زر قلبم ز خطر زان نگریزم که در این ملک خطیرم همگان مردنیانند نمایند و نپایند تو بیا کآب حیاتی که ز تو نیست گزیرم تو مرا جان بقایی که دهی جام حیاتم تو مرا گنج عطایی که نهی نام فقیرم هله بس کن هله بس کن کم آواز جرس کن که کهم من نه صدایم قلمم من نه صریرم فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن همه می گوی و مزن دم ز شهنشاه شهیرم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۳ به خدا کز غم عشقت نگریزم نگریزم وگر از من طلبی جان نستیزم نستیزم قدحی دارم بر کف به خدا تا تو نیایی هله تا روز قیامت نه بنوشم نه بریزم سحرم روی چو ماهت شب من زلف سیاهت به خدا بی رخ و زلفت نه بخسبم نه بخیزم ز جلال تو جلیلم ز دلال تو دلیلم که من از نسل خلیلم که در این آتش تیزم بده آن آب ز کوزه که نه عشقی است دوروزه چو نماز است و چو روزه غم تو واجب و ملزم به خدا شاخ درختی که ندارد ز تو بختی اگرش آب دهد یم شود او کنده هیزم بپر ای دل سوی بالا به پر و قوت مولا که در آن صدر معلا چو توی نیست ملازم همگان وقت بلاها بستایند خدا را تو شب و روز مهیا چو فلک جازم و حازم صفت مفخر تبریز نگویم به تمامت چه کنم رشک نخواهد که من آن غالیه بیزم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۴ بزن آن پرده دوشین که من امروز خموشم ز تف آتش عشقت من دلسوز خموشم منم آن باز که مستم ز کله بسته شدستم ز کله چشم فرازم ز کله دوز خموشم ز نگار خوش پنهان ز یکی آتش پنهان چو دل افروخته گشتم ز دلفروز خموشم چو بدیدم که دهانم شد غماز نهانم سخن فاش چه گویم که ز مرموز خموشم به ره عشق خیالش چو قلاووز من آمد ز رهش گویم لیکن ز قلاووز خموشم ز غم افروخته گشتم به غم آموخته گشتم ز غم ار ناله برآرم ز غم آموز خموشم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۲ منم آن کس که نبینم بزنم فاخته گیرم من از آن خارکشانم که شود خار حریرم به کی مانم به کی مانم که سطرلاب جهانم همه اشکال فلک را به یکایک بپذیرم ز پس کوه معانی علم عشق برآمد چو علمدار برآمد برهاند ز زحیرم ز سحر گر بگریزم تو یقین دان که خفاشم ز ضرر گر بگریزم تو یقین دان که ضریرم چو ز بادی بگریزم چو خسم سخره بادم چو دهانم نپذیرد به خدا خام و خمیرم نه چو خورشید جهانم شه یک روزه فانی که نیندیشد و گوید که چه میرم که بمیرم نه چو گردون نه چو چرخم نه چو مرغم نه چو فرخم نه چو مریخ سلح کش نه چو مه نیمه وزیرم چو منی خوار نباشد که توی حافظ و یارم بر خلق ابن قلیلم بر تو ابن کثیرم هنر خویش بپوشم ز همه تا نخرندم بدو صد عیب بلنگم که خرد جز تو امیرم نخورم جز جگر و دل که جگرگوشه شیرم نه چو یوزان خسیسم که بود طعمه پنیرم ز شرر زان نگریزم که زرم نی زر قلبم ز خطر زان نگریزم که در این ملک خطیرم همگان مردنیانند نمایند و نپایند تو بیا کآب حیاتی که ز تو نیست گزیرم تو مرا جان بقایی که دهی جام حیاتم تو مرا گنج عطایی که نهی نام فقیرم هله بس کن هله بس کن کم آواز جرس کن که کهم من نه صدایم قلمم من نه صریرم فعلاتن فعلاتن فعلاتن فعلاتن همه می گوی و مزن دم ز شهنشاه شهیرم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۳ به خدا کز غم عشقت نگریزم نگریزم وگر از من طلبی جان نستیزم نستیزم قدحی دارم بر کف به خدا تا تو نیایی هله تا روز قیامت نه بنوشم نه بریزم سحرم روی چو ماهت شب من زلف سیاهت به خدا بی رخ و زلفت نه بخسبم نه بخیزم ز جلال تو جلیلم ز دلال تو دلیلم که من از نسل خلیلم که در این آتش تیزم بده آن آب ز کوزه که نه عشقی است دوروزه چو نماز است و چو روزه غم تو واجب و ملزم به خدا شاخ درختی که ندارد ز تو بختی اگرش آب دهد یم شود او کنده هیزم بپر ای دل سوی بالا به پر و قوت مولا که در آن صدر معلا چو توی نیست ملازم همگان وقت بلاها بستایند خدا را تو شب و روز مهیا چو فلک جازم و حازم صفت مفخر تبریز نگویم به تمامت چه کنم رشک نخواهد که من آن غالیه بیزم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۴ بزن آن پرده دوشین که من امروز خموشم ز تف آتش عشقت من دلسوز خموشم منم آن باز که مستم ز کله بسته شدستم ز کله چشم فرازم ز کله دوز خموشم ز نگار خوش پنهان ز یکی آتش پنهان چو دل افروخته گشتم ز دلفروز خموشم چو بدیدم که دهانم شد غماز نهانم سخن فاش چه گویم که ز مرموز خموشم به ره عشق خیالش چو قلاووز من آمد ز رهش گویم لیکن ز قلاووز خموشم ز غم افروخته گشتم به غم آموخته گشتم ز غم ار ناله برآرم ز غم آموز خموشم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۵ من اگر دست زنانم نه من از دست زنانم نه از اینم نه از آنم من از آن شهر کلانم نه پی زمر و قمارم نه پی خمر و عقارم نه خمیرم نه خمارم نه چنینم نه چنانم من اگر مست و خرابم نه چو تو مست شرابم نه ز خاکم نه ز آبم نه از این اهل زمانم خرد پوره آدم چه خبر دارد از این دم که من از جمله عالم به دو صد پرده نهانم مشنو این سخن از من و نه زین خاطر روشن که از این ظاهر و باطن نه پذیرم نه ستانم رخ تو گرچه که خوب است قفس جان تو چوب است برم از من که بسوزی که زبانه ست زبانم نه ز بویم نه ز رنگم نه ز نامم نه ز ننگم حذر از تیر خدنگم که خدایی است کمانم نه می خام ستانم نه ز کس وام ستانم نه دم و دام ستانم هله ای بخت جوانم چو گلستان جنانم طربستان جهانم به روان همه مردان که روان است روانم شکرستان خیالت بر من گلشکر آرد به گلستان حقایق گل صدبرگ فشانم چو درآیم به گلستان گل افشان وصالت ز سر پا بنشانم که ز داغت به نشانم عجب ای عشق چه جفتی چه غریبی چه شگفتی چو دهانم بگرفتی به درون رفت بیانم چو به تبریز رسد جان سوی شمس الحق و دینم همه اسرار سخن را به نهایت برسانم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۶ ز یکی پسته دهانی صنمی بسته دهانم چو برویید نباتش چو شکر بست زبانم همه خوبی قمر او همه شادی است مگر او که از او من تن خود را ز شکر بازندانم تو چه پرسی که کدامی تو در این عشق چه نامی صنما شاه جهانی ز تو من شاد جهانم چو قدح ریخته گشتم به تو آمیخته گشتم چو بدیدم که تو جانی مثل جان پنهانم وگرم هست اگر من بنه انگشت تو بر من که من اندر طلب خود سر انگشت گزانم چو از او در تک و تابم ز پیش سخت شتابم چو مرا برد به نارم دو چو خود بازستانم چو شکرگیر تو گشتم چو من از تیر تو گشتم چه شد ار بهر شکارت شکند تیر و کمانم چو صلاح دل و دین را مه خورشید یقین را به تو افتاد محبت تو شدی جان و روانم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۷ بت بی نقش و نگارم جز تو من یار ندارم توی آرام دل من مبر ای دوست قرارم ز جفای تو حزینم جز عشقت نگزینم هوسی نیست جز اینم جز از این کار ندارم تو به رخسار چو ماهی چه لطیفی و چه شاهی تو مرا پشت و پناهی ز تو آراسته کارم جز عشقت نپذیرم جز زلف تو نگیرم که در این عهد چو تیرم که بر این چنگ چو تارم تن ما را همه جان کن همه را گوهر کان کن ز طرب چشمه روان کن به سوی باغ و بهارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۸ علم عشق برآمد برهانم ز زحیرم به لب چشمه حیوان بکشم پای بمیرم به که مانم به که مانم که سطرلاب جهانم چو قضا حکم روانم نه امیرم نه وزیرم بروی ای عالم هستی همه را پای ببستی تو اگر جان منستی نپذیرم نپذیرم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۵ من اگر دست زنانم نه من از دست زنانم نه از اینم نه از آنم من از آن شهر کلانم نه پی زمر و قمارم نه پی خمر و عقارم نه خمیرم نه خمارم نه چنینم نه چنانم من اگر مست و خرابم نه چو تو مست شرابم نه ز خاکم نه ز آبم نه از این اهل زمانم خرد پوره آدم چه خبر دارد از این دم که من از جمله عالم به دو صد پرده نهانم مشنو این سخن از من و نه زین خاطر روشن که از این ظاهر و باطن نه پذیرم نه ستانم رخ تو گرچه که خوب است قفس جان تو چوب است برم از من که بسوزی که زبانه ست زبانم نه ز بویم نه ز رنگم نه ز نامم نه ز ننگم حذر از تیر خدنگم که خدایی است کمانم نه می خام ستانم نه ز کس وام ستانم نه دم و دام ستانم هله ای بخت جوانم چو گلستان جنانم طربستان جهانم به روان همه مردان که روان است روانم شکرستان خیالت بر من گلشکر آرد به گلستان حقایق گل صدبرگ فشانم چو درآیم به گلستان گل افشان وصالت ز سر پا بنشانم که ز داغت به نشانم عجب ای عشق چه جفتی چه غریبی چه شگفتی چو دهانم بگرفتی به درون رفت بیانم چو به تبریز رسد جان سوی شمس الحق و دینم همه اسرار سخن را به نهایت برسانم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۶ ز یکی پسته دهانی صنمی بسته دهانم چو برویید نباتش چو شکر بست زبانم همه خوبی قمر او همه شادی است مگر او که از او من تن خود را ز شکر بازندانم تو چه پرسی که کدامی تو در این عشق چه نامی صنما شاه جهانی ز تو من شاد جهانم چو قدح ریخته گشتم به تو آمیخته گشتم چو بدیدم که تو جانی مثل جان پنهانم وگرم هست اگر من بنه انگشت تو بر من که من اندر طلب خود سر انگشت گزانم چو از او در تک و تابم ز پیش سخت شتابم چو مرا برد به نارم دو چو خود بازستانم چو شکرگیر تو گشتم چو من از تیر تو گشتم چه شد ار بهر شکارت شکند تیر و کمانم چو صلاح دل و دین را مه خورشید یقین را به تو افتاد محبت تو شدی جان و روانم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۷ بت بی نقش و نگارم جز تو من یار ندارم توی آرام دل من مبر ای دوست قرارم ز جفای تو حزینم جز عشقت نگزینم هوسی نیست جز اینم جز از این کار ندارم تو به رخسار چو ماهی چه لطیفی و چه شاهی تو مرا پشت و پناهی ز تو آراسته کارم جز عشقت نپذیرم جز زلف تو نگیرم که در این عهد چو تیرم که بر این چنگ چو تارم تن ما را همه جان کن همه را گوهر کان کن ز طرب چشمه روان کن به سوی باغ و بهارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۸ علم عشق برآمد برهانم ز زحیرم به لب چشمه حیوان بکشم پای بمیرم به که مانم به که مانم که سطرلاب جهانم چو قضا حکم روانم نه امیرم نه وزیرم بروی ای عالم هستی همه را پای ببستی تو اگر جان منستی نپذیرم نپذیرم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۹ تو گواه باش خواجه که ز توبه توبه کردم بشکست جام توبه چو شراب عشق خوردم به جمال بی نظیرت به شراب شیرگیرت که به گرد عهد و توبه نروم دگر نگردم به لب شکرفشانت به ضمیر غیب دانت که نه سخره جهانم نه زبون سرخ و زردم به رخ چو آفتابت به حلاوت خطابت که هزارساله ره من ز ورای گرم و سردم به هوای همچو رخشت به لوای روح بخشت که به جز تو کس نداند که کیم چگونه مردم به سعادت صباحت به قیامت صبوحت که سجل آسمان را به فر تو درنوردم هله ای شه مخلد تو بگو به ساقی خود چو کسی ترش درآید دهدش ز درد در دم هله تا دوی نباشد کهن و نوی نباشد که در این مقام عشرت من از آن جمع فردم بدهش از آن رحیقی که شود خوشی عشیقی که ز مستی و خرابی برهد ز عکس و طردم نه در او حسد بماند نه غم جسد بماند خوش و پاک بازآید به سوی بساط نردم به صفا مثال زهره به رضا به سان مهره نه نصیبه جو نه بهره که ببردم و نبردم بپریده از زمانه ز هوای دام و دانه که در این قمارخانه چو گواه بی نبردم پس از این خموش باشم همه گوش و هوش باشم که نه بلبلم نه طوطی همه قند و شاخ وردم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۰ هوسی است در سر من که سر بشر ندارم من از این هوس چنانم که ز خود خبر ندارم دو هزار ملک بخشد شه عشق هر زمانی من از او به جز جمالش طمعی دگر ندارم کمر و کلاه عشقش به دو کون مر مرا بس چه شد ار کله بیفتد چه غم ار کمر ندارم سحری ببرد عشقش دل خسته را به جایی که ز روز و شب گذشتم خبر از سحر ندارم سفری فتاد جان را به ولایت معانی که سپهر و ماه گوید که چنین سفر ندارم ز فراق جان من گر ز دو دیده در فشاند تو گمان مبر که از وی دل پرگهر ندارم چه شکرفروش دارم که به من شکر فروشد که نگفت عذر روزی که برو شکر ندارم بنمودمی نشانی ز جمال او ولیکن دو جهان به هم برآید سر شور و شر ندارم تبریز عهد کردم که چو شمس دین بیاید بنهم به شکر این سر که به غیر سر ندارم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۱۹ تو گواه باش خواجه که ز توبه توبه کردم بشکست جام توبه چو شراب عشق خوردم به جمال بی نظیرت به شراب شیرگیرت که به گرد عهد و توبه نروم دگر نگردم به لب شکرفشانت به ضمیر غیب دانت که نه سخره جهانم نه زبون سرخ و زردم به رخ چو آفتابت به حلاوت خطابت که هزارساله ره من ز ورای گرم و سردم به هوای همچو رخشت به لوای روح بخشت که به جز تو کس نداند که کیم چگونه مردم به سعادت صباحت به قیامت صبوحت که سجل آسمان را به فر تو درنوردم هله ای شه مخلد تو بگو به ساقی خود چو کسی ترش درآید دهدش ز درد در دم هله تا دوی نباشد کهن و نوی نباشد که در این مقام عشرت من از آن جمع فردم بدهش از آن رحیقی که شود خوشی عشیقی که ز مستی و خرابی برهد ز عکس و طردم نه در او حسد بماند نه غم جسد بماند خوش و پاک بازآید به سوی بساط نردم به صفا مثال زهره به رضا به سان مهره نه نصیبه جو نه بهره که ببردم و نبردم بپریده از زمانه ز هوای دام و دانه که در این قمارخانه چو گواه بی نبردم پس از این خموش باشم همه گوش و هوش باشم که نه بلبلم نه طوطی همه قند و شاخ وردم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۰ هوسی است در سر من که سر بشر ندارم من از این هوس چنانم که ز خود خبر ندارم دو هزار ملک بخشد شه عشق هر زمانی من از او به جز جمالش طمعی دگر ندارم کمر و کلاه عشقش به دو کون مر مرا بس چه شد ار کله بیفتد چه غم ار کمر ندارم سحری ببرد عشقش دل خسته را به جایی که ز روز و شب گذشتم خبر از سحر ندارم سفری فتاد جان را به ولایت معانی که سپهر و ماه گوید که چنین سفر ندارم ز فراق جان من گر ز دو دیده در فشاند تو گمان مبر که از وی دل پرگهر ندارم چه شکرفروش دارم که به من شکر فروشد که نگفت عذر روزی که برو شکر ندارم بنمودمی نشانی ز جمال او ولیکن دو جهان به هم برآید سر شور و شر ندارم تبریز عهد کردم که چو شمس دین بیاید بنهم به شکر این سر که به غیر سر ندارم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۱ چو غلام آفتابم هم از آفتاب گویم نه شبم نه شب پرستم که حدیث خواب گویم چو رسول آفتابم به طریق ترجمانی به نهان از او بپرسم به شما جواب گویم به قدم چو آفتابم به خرابه ها بتابم بگریزم از عمارت سخن خراب گویم به سر درخت مانم که ز اصل دور گشتم به میانه قشورم همه از لباب گویم من اگر چه سیب شیبم ز درخت بس بلندم من اگر خراب و مستم سخن صواب گویم چو دلم ز خاک کویش بکشیده است بویش خجلم ز خاک کویش که حدیث آب گویم بگشا نقاب از رخ که رخ تو است فرخ تو روا مبین که با تو ز پس نقاب گویم چو دلت چو سنگ باشد پر از آتشم چو آهن تو چو لطف شیشه گیری قدح و شراب گویم ز جبین زعفرانی کر و فر لاله گویم به دو چشم ناودانی صفت سحاب گویم چو ز آفتاب زادم به خدا که کیقبادم نه به شب طلوع سازم نه ز ماهتاب گویم اگرم حسود پرسد دل من ز شکر ترسد به شکایت اندرآیم غم اضطراب گویم بر رافضی چگونه ز بنی قحافه لافم بر خارجی چگونه غم بوتراب گویم چو رباب از او بنالد چو کمانچه رو درافتم چو خطیب خطبه خواند من از آن خطاب گویم به زبان خموش کردم که دل کباب دارم دل تو بسوزد ار من ز دل کباب گویم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۲ تو ز من ملول گشتی که من از تو ناشتابم صنما چه می شتابی که بکشتی از شتابم تو رییسی و امیری دم و پند کس نگیری صنما چه زودسیری که ز سیریت خرابم چه شود اگر زمانی بدهی مرا امانی که نه سیخ سوزد ای جان نه تبه شود کبابم چه شود اگر بسازی نشتابی و نتازی نشود دلم نمازی چو ببرد یار آبم تو چه عاشق فراقی چه ملولی و چه عاقی ز کف بجز تو ساقی ندهد طرب شرابم بتپد دلم که ناگه برود به حجره آن مه چو نهان شد آفتابم به دو دیده چون سحابم به کمی چو ذره هایم من اگر گشاده پایم چه کنم وفا ندارد به طلوع آفتابم عجب آسمان چه بارد که زمین مطیع نبود تو هر آنچ پیشم آری چه کنم که برنتابم تو چو من اگر بجویی به شمار خاک یابی چو توی اگر بجویم به چراغ ها نیابم نفسی وجود دارم که تو را سجود آرم که سجود توست جانا دعوات مستجابم تو بگفتیم که دل را ز جهانیان فروشو دل خود چگونه شویم چو ببرد هجرت آبم صنما چو من کم آید به کمی و جان سپاری که ز رشک دل کبابم و به اشک چون سحابم به سحر توی صبوحم به سفر توی فتوحم به بدل توی بهشتم به عمل توی ثوابم تو چو بوبک ربابی به ستیزه تن زدستی من خسته از ستیزت به نفیر چون ربابم تو نه آن شکرجوابی که جواب من نیابی مگر احمقم گرفتی که سکوت شد جوابم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۱ چو غلام آفتابم هم از آفتاب گویم نه شبم نه شب پرستم که حدیث خواب گویم چو رسول آفتابم به طریق ترجمانی به نهان از او بپرسم به شما جواب گویم به قدم چو آفتابم به خرابه ها بتابم بگریزم از عمارت سخن خراب گویم به سر درخت مانم که ز اصل دور گشتم به میانه قشورم همه از لباب گویم من اگر چه سیب شیبم ز درخت بس بلندم من اگر خراب و مستم سخن صواب گویم چو دلم ز خاک کویش بکشیده است بویش خجلم ز خاک کویش که حدیث آب گویم بگشا نقاب از رخ که رخ تو است فرخ تو روا مبین که با تو ز پس نقاب گویم چو دلت چو سنگ باشد پر از آتشم چو آهن تو چو لطف شیشه گیری قدح و شراب گویم ز جبین زعفرانی کر و فر لاله گویم به دو چشم ناودانی صفت سحاب گویم چو ز آفتاب زادم به خدا که کیقبادم نه به شب طلوع سازم نه ز ماهتاب گویم اگرم حسود پرسد دل من ز شکر ترسد به شکایت اندرآیم غم اضطراب گویم بر رافضی چگونه ز بنی قحافه لافم بر خارجی چگونه غم بوتراب گویم چو رباب از او بنالد چو کمانچه رو درافتم چو خطیب خطبه خواند من از آن خطاب گویم به زبان خموش کردم که دل کباب دارم دل تو بسوزد ار من ز دل کباب گویم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۲ تو ز من ملول گشتی که من از تو ناشتابم صنما چه می شتابی که بکشتی از شتابم تو رییسی و امیری دم و پند کس نگیری صنما چه زودسیری که ز سیریت خرابم چه شود اگر زمانی بدهی مرا امانی که نه سیخ سوزد ای جان نه تبه شود کبابم چه شود اگر بسازی نشتابی و نتازی نشود دلم نمازی چو ببرد یار آبم تو چه عاشق فراقی چه ملولی و چه عاقی ز کف بجز تو ساقی ندهد طرب شرابم بتپد دلم که ناگه برود به حجره آن مه چو نهان شد آفتابم به دو دیده چون سحابم به کمی چو ذره هایم من اگر گشاده پایم چه کنم وفا ندارد به طلوع آفتابم عجب آسمان چه بارد که زمین مطیع نبود تو هر آنچ پیشم آری چه کنم که برنتابم تو چو من اگر بجویی به شمار خاک یابی چو توی اگر بجویم به چراغ ها نیابم نفسی وجود دارم که تو را سجود آرم که سجود توست جانا دعوات مستجابم تو بگفتیم که دل را ز جهانیان فروشو دل خود چگونه شویم چو ببرد هجرت آبم صنما چو من کم آید به کمی و جان سپاری که ز رشک دل کبابم و به اشک چون سحابم به سحر توی صبوحم به سفر توی فتوحم به بدل توی بهشتم به عمل توی ثوابم تو چو بوبک ربابی به ستیزه تن زدستی من خسته از ستیزت به نفیر چون ربابم تو نه آن شکرجوابی که جواب من نیابی مگر احمقم گرفتی که سکوت شد جوابم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۳ هذیان که گفت دشمن به درون دل شنیدم پی من تصوری را که بکرد هم بدیدم سگ او گزید پایم بنمود بس جفایم نگزم چو سگ من او را لب خویش را گزیدم چو به رازهای فردان برسیده ام چو مردان چه بدین تفاخر آرم که به راز او رسیدم همه عیب از من آمد که ز من چنین فن آمد که به قصد کزدمی را سوی پای خود کشیدم چو بلیس کو ز آدم بندید جز که نقشی من از این بلیس ناکس به خدا که نابدیدم برسان به همدمانم که من از چه روگرانم چو گزید مار رانم ز سیه رسن رمیدم خمشان بس خجسته لب و چشم برببسته ز رهی که کس نداند به ضمیرشان دویدم چو ز دل به جانب دل ره خفیه است و کامل ز خزینه های دل ها زر و نقره برگزیدم به ضمیر همچو گلخن سگ مرده درفکندم ز ضمیر همچو گلشن گل و یاسمن بچیدم بد و نیک دوستان را به کنایت ار بگفتم به بهینه پرده آن را چو نساج برتنیدم چو دلم رسید ناگه به دلی عظیم و آگه ز مهابت دل او به مثال دل طپیدم چو به حال خویش شادی تو به من کجا فتادی پس کار خویشتن رو که نه شیخ و نه مریدم به سوی تو ای برادر نه مسم نه زر سرخم ز در خودم برون ران که نه قفل و نه کلیدم تو بگیر آن چنانک بنگفتم این سخن هم اگرم به یاد بودی به خدا نمی چخیدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۴ خبری اگر شنیدی ز جمال و حسن یارم سر مست گفته باشد من از این خبر ندارم شب و روز می بکوشم که برهنه را بپوشم نه چنان دکان فروشم که دکان نو برآرم علمی به دست مستی دو هزار مست با وی به میان شهر گردان که خمار شهریارم به چه میخ بندم آن را که فقاع از او گشاید چه شکار گیرم آن جا که شکار آن شکارم دهلی بدین عظیمی به گلیم درنگنجد فر و نور مه بگوید که من اندر این غبارم به سر مناره اشتر رود و فغان برآرد که نهان شدم من این جا مکنید آشکارم شتر است مرد عاشق سر آن مناره عشق است که مناره هاست فانی و ابدی است این منارم تو پیازهای گل را به تک زمین نهان کن به بهار سر برآرد که من آن قمرعذارم سر خنب چون گشادی برسان وظیفه ها را به میان دور ما آ که غلام این دوارم پی جیب توست این جا همه جیب ها دریده پی سیب توست ای جان که چو برگ بی قرارم همه را به لطف جان کن همه را ز سر جوان کن به شراب اختیاری که رباید اختیارم همه پرده ها بدران دل بسته را بپران هله ای تو اصل اصلم به تو است هم مطارم به خدا که روز نیکو ز بگه بدید باشد که درآید آفتابش به وصال در کنارم تو خموش تا قرنفل بکند حکایت گل بر شاهدان گلشن چو رسید نوبهارم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۳ هذیان که گفت دشمن به درون دل شنیدم پی من تصوری را که بکرد هم بدیدم سگ او گزید پایم بنمود بس جفایم نگزم چو سگ من او را لب خویش را گزیدم چو به رازهای فردان برسیده ام چو مردان چه بدین تفاخر آرم که به راز او رسیدم همه عیب از من آمد که ز من چنین فن آمد که به قصد کزدمی را سوی پای خود کشیدم چو بلیس کو ز آدم بندید جز که نقشی من از این بلیس ناکس به خدا که نابدیدم برسان به همدمانم که من از چه روگرانم چو گزید مار رانم ز سیه رسن رمیدم خمشان بس خجسته لب و چشم برببسته ز رهی که کس نداند به ضمیرشان دویدم چو ز دل به جانب دل ره خفیه است و کامل ز خزینه های دل ها زر و نقره برگزیدم به ضمیر همچو گلخن سگ مرده درفکندم ز ضمیر همچو گلشن گل و یاسمن بچیدم بد و نیک دوستان را به کنایت ار بگفتم به بهینه پرده آن را چو نساج برتنیدم چو دلم رسید ناگه به دلی عظیم و آگه ز مهابت دل او به مثال دل طپیدم چو به حال خویش شادی تو به من کجا فتادی پس کار خویشتن رو که نه شیخ و نه مریدم به سوی تو ای برادر نه مسم نه زر سرخم ز در خودم برون ران که نه قفل و نه کلیدم تو بگیر آن چنانک بنگفتم این سخن هم اگرم به یاد بودی به خدا نمی چخیدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۴ خبری اگر شنیدی ز جمال و حسن یارم سر مست گفته باشد من از این خبر ندارم شب و روز می بکوشم که برهنه را بپوشم نه چنان دکان فروشم که دکان نو برآرم علمی به دست مستی دو هزار مست با وی به میان شهر گردان که خمار شهریارم به چه میخ بندم آن را که فقاع از او گشاید چه شکار گیرم آن جا که شکار آن شکارم دهلی بدین عظیمی به گلیم درنگنجد فر و نور مه بگوید که من اندر این غبارم به سر مناره اشتر رود و فغان برآرد که نهان شدم من این جا مکنید آشکارم شتر است مرد عاشق سر آن مناره عشق است که مناره هاست فانی و ابدی است این منارم تو پیازهای گل را به تک زمین نهان کن به بهار سر برآرد که من آن قمرعذارم سر خنب چون گشادی برسان وظیفه ها را به میان دور ما آ که غلام این دوارم پی جیب توست این جا همه جیب ها دریده پی سیب توست ای جان که چو برگ بی قرارم همه را به لطف جان کن همه را ز سر جوان کن به شراب اختیاری که رباید اختیارم همه پرده ها بدران دل بسته را بپران هله ای تو اصل اصلم به تو است هم مطارم به خدا که روز نیکو ز بگه بدید باشد که درآید آفتابش به وصال در کنارم تو خموش تا قرنفل بکند حکایت گل بر شاهدان گلشن چو رسید نوبهارم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۵ دو هزار عهد کردم که سر جنون نخارم ز تو درشکست عهدم ز تو باد شد قرارم ز ره زیاده جویی به طریق خیره رویی بروم که کدخدایم غله بدروم بکارم همه حل و عقد عالم چو به دست غیب آمد من بوالفضول معجب تو بگو که بر چه کارم چو قضا به سخره خواهد که ز سبلتی بخندد سگ لنگ را بگوید که برس بدان شکارم چو بر اوش رحم آید خبرش کند که بنشین بهل اختیار خود را تو به پیش اختیارم اگرت شکار باید ز منت شکار خوشتر همه صیدهای جان را به نثار بر تو بارم نه ز دام من ملالی نه ز جام من وبالی نه نظیر من جمالی چه غریب و ندره یارم خمش ار دگر بگویم ز مقالت خوش او بپرد کبوتر دل سوی اولین مطارم تبریز و شمس دین شد سبب فروغ اختر رخ شمس از او منور به فراز سبز طارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۶ فلکا بگو که تا کی گله های یار گویم نبود شبی که آیم ز میان کار گویم ز میان او مقامم کمر است و کوه و صحرا بجهم از این میان و سخن کنار گویم ز فراق گلستانش چو در امتحان خارم برهم ز خار چون گل سخن از عذار گویم همه بانگ زاغ آید به خرابه های بهمن برهم از این چو بلبل صفت بهار گویم گرهی ز نقد غنچه بنهم به پیش سوسن صفتی ز رنگ لاله به بنفشه زار گویم بکشد ز کبر دامن دل من چو دلبر آید بدرد نظر گریبان چو ز انتظار گویم بنهد کلاه از سر خم خاص خسروانی بجهد ز مهر ساقی چو من از خمار گویم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۷ نظری به کار من کن که ز دست رفت کارم به کسم مکن حواله که به جز تو کس ندارم چه کمی درآید آخر به شرابخانه تو اگر از شراب وصلت ببری ز سر خمارم چو نیم سزای شادی ز خودم مدار بی غم که در این میان همیشه غم توست غمگسارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۸ دیده از خلق ببستم چو جمالش دیدم مست بخشایش او گشتم و جان بخشیدم جهت مهر سلیمان همه تن موم شدم وز پی نور شدن موم مرا مالیدم رای او دیدم و رای کژ خود افکندم نای او گشتم و هم بر لب او نالیدم او به دست من و کورانه به دستش جستم من به دست وی و از بی خبران پرسیدم ساده دل بودم و یا مست و یا دیوانه ترس ترسان ز زر خویش همی دزدیدم از ره رخنه چو دزدان به رز خود رفتم همچو دزدان سمن از گلشن خود می چیدم بس کن و راز مرا بر سر انگشت مپیچ که من از پنجه پیچ تو بسی پیچیدم شمس تبریز که نور مه و اختر هم از اوست گرچه زارم ز غمش همچو هلال عیدم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۵ دو هزار عهد کردم که سر جنون نخارم ز تو درشکست عهدم ز تو باد شد قرارم ز ره زیاده جویی به طریق خیره رویی بروم که کدخدایم غله بدروم بکارم همه حل و عقد عالم چو به دست غیب آمد من بوالفضول معجب تو بگو که بر چه کارم چو قضا به سخره خواهد که ز سبلتی بخندد سگ لنگ را بگوید که برس بدان شکارم چو بر اوش رحم آید خبرش کند که بنشین بهل اختیار خود را تو به پیش اختیارم اگرت شکار باید ز منت شکار خوشتر همه صیدهای جان را به نثار بر تو بارم نه ز دام من ملالی نه ز جام من وبالی نه نظیر من جمالی چه غریب و ندره یارم خمش ار دگر بگویم ز مقالت خوش او بپرد کبوتر دل سوی اولین مطارم تبریز و شمس دین شد سبب فروغ اختر رخ شمس از او منور به فراز سبز طارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۶ فلکا بگو که تا کی گله های یار گویم نبود شبی که آیم ز میان کار گویم ز میان او مقامم کمر است و کوه و صحرا بجهم از این میان و سخن کنار گویم ز فراق گلستانش چو در امتحان خارم برهم ز خار چون گل سخن از عذار گویم همه بانگ زاغ آید به خرابه های بهمن برهم از این چو بلبل صفت بهار گویم گرهی ز نقد غنچه بنهم به پیش سوسن صفتی ز رنگ لاله به بنفشه زار گویم بکشد ز کبر دامن دل من چو دلبر آید بدرد نظر گریبان چو ز انتظار گویم بنهد کلاه از سر خم خاص خسروانی بجهد ز مهر ساقی چو من از خمار گویم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۷ نظری به کار من کن که ز دست رفت کارم به کسم مکن حواله که به جز تو کس ندارم چه کمی درآید آخر به شرابخانه تو اگر از شراب وصلت ببری ز سر خمارم چو نیم سزای شادی ز خودم مدار بی غم که در این میان همیشه غم توست غمگسارم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۸ دیده از خلق ببستم چو جمالش دیدم مست بخشایش او گشتم و جان بخشیدم جهت مهر سلیمان همه تن موم شدم وز پی نور شدن موم مرا مالیدم رای او دیدم و رای کژ خود افکندم نای او گشتم و هم بر لب او نالیدم او به دست من و کورانه به دستش جستم من به دست وی و از بی خبران پرسیدم ساده دل بودم و یا مست و یا دیوانه ترس ترسان ز زر خویش همی دزدیدم از ره رخنه چو دزدان به رز خود رفتم همچو دزدان سمن از گلشن خود می چیدم بس کن و راز مرا بر سر انگشت مپیچ که من از پنجه پیچ تو بسی پیچیدم شمس تبریز که نور مه و اختر هم از اوست گرچه زارم ز غمش همچو هلال عیدم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۹ دل چه خورده ست عجب دوش که من مخمورم یا نمکدان کی دیده ست که من در شورم هر چه امروز بریزم شکنم تاوان نیست هر چه امروز بگویم بکنم معذورم بوی جان هر نفسی از لب من می آید تا شکایت نکند جان که ز جانان دورم گر نهی تو لب خود بر لب من مست شوی آزمون کن که نه کمتر ز می انگورم ساقیا آب درانداز مرا تا گردن زانک اندیشه چو زنبور بود من عورم شب گه خواب از این خرقه برون می آیم صبح بیدار شوم باز در او محشورم هین که دجال بیامد بگشا راه مسیح هین که شد روز قیامت بزن آن ناقورم گر به هوش است خرد رو جگرش را خون کن ور نه پاره ست دلم پاره کن از ساطورم باده آمد که مرا بیهده بر باد دهد ساقی آمد به خرابی تن معمورم روز و شب حامل می گشته که گویی قدحم بی کمر چست میان بسته که گویی مورم سوی خم آمده ساغر که بکن تیمارم خم سر خویش گرفته ست که من رنجورم ما همه پرده دریده طلب می رفته می نشسته به بن خم که چه من مستورم تو که مست عنبی دور شو از مجلس ما که دلت را ز جهان سرد کند کافورم چون تنم را بخورد خاک لحد چون جرعه بر سر چرخ جهد جان که نه جسمم نورم نیم آن شاه که از تخت به تابوت روم خالدین ابدا شد رقم منشورم اگر آمیخته ام هم ز فرح ممزوجم وگر آویخته ام هم رسن منصورم جام فرعون نگیرم که دهان گنده کند جان موسی است روان در تن همچون طورم هله خاموش که سرمست خموش اولیتر من فغان را چه کنم نی ز لبش مهجورم شمس تبریز که مشهورتر از خورشید است من که همسایه شمسم چو قمر مشهورم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۰ گر مرا خار زند آن گل خندان بکشم ور لبش جور کند از بن دندان بکشم ور بسوزد دل مسکین مرا همچو سپند پای کوبان شوم و سوز سپندان بکشم گر سر زلف چو چوگانش مرا دور کند همچنین سجده کنان تا بن میدان بکشم لعل در کوه بود گوهر در قلزم تلخ از پی لعل و گهر این بخورم آن بکشم این نبوده ست و نباشد که من از طنز و گزاف گهر از ره ببرم لعل بدخشان بکشم رخم از خون جگر صدره اطلس پوشید چه شود گر ز خطا خلعت سلطان بکشم من چو در سایه آن زلف پریشان جمعم لازمم نیست که من راه پریشان بکشم همرهانم همه رفتند سوی رهزن دل بگشایید رهم تا سوی ایشان بکشم گر کسی قصه کند بارکشی مجنونی از درون نعره زند دل که دو چندان بکشم ور به زندان بردم یوسف من بی گنهی همچو یوسف بروم وحشت زندان بکشم گر دلم سر کشد از درد تو جان سیر شود جان و دل تا برود بی دل و بی جان بکشم شور و شر در دو جهان افتد از عنبر و مشک چونک من دامن مشکین تو پنهان بکشم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۲۹ دل چه خورده ست عجب دوش که من مخمورم یا نمکدان کی دیده ست که من در شورم هر چه امروز بریزم شکنم تاوان نیست هر چه امروز بگویم بکنم معذورم بوی جان هر نفسی از لب من می آید تا شکایت نکند جان که ز جانان دورم گر نهی تو لب خود بر لب من مست شوی آزمون کن که نه کمتر ز می انگورم ساقیا آب درانداز مرا تا گردن زانک اندیشه چو زنبور بود من عورم شب گه خواب از این خرقه برون می آیم صبح بیدار شوم باز در او محشورم هین که دجال بیامد بگشا راه مسیح هین که شد روز قیامت بزن آن ناقورم گر به هوش است خرد رو جگرش را خون کن ور نه پاره ست دلم پاره کن از ساطورم باده آمد که مرا بیهده بر باد دهد ساقی آمد به خرابی تن معمورم روز و شب حامل می گشته که گویی قدحم بی کمر چست میان بسته که گویی مورم سوی خم آمده ساغر که بکن تیمارم خم سر خویش گرفته ست که من رنجورم ما همه پرده دریده طلب می رفته می نشسته به بن خم که چه من مستورم تو که مست عنبی دور شو از مجلس ما که دلت را ز جهان سرد کند کافورم چون تنم را بخورد خاک لحد چون جرعه بر سر چرخ جهد جان که نه جسمم نورم نیم آن شاه که از تخت به تابوت روم خالدین ابدا شد رقم منشورم اگر آمیخته ام هم ز فرح ممزوجم وگر آویخته ام هم رسن منصورم جام فرعون نگیرم که دهان گنده کند جان موسی است روان در تن همچون طورم هله خاموش که سرمست خموش اولیتر من فغان را چه کنم نی ز لبش مهجورم شمس تبریز که مشهورتر از خورشید است من که همسایه شمسم چو قمر مشهورم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۰ گر مرا خار زند آن گل خندان بکشم ور لبش جور کند از بن دندان بکشم ور بسوزد دل مسکین مرا همچو سپند پای کوبان شوم و سوز سپندان بکشم گر سر زلف چو چوگانش مرا دور کند همچنین سجده کنان تا بن میدان بکشم لعل در کوه بود گوهر در قلزم تلخ از پی لعل و گهر این بخورم آن بکشم این نبوده ست و نباشد که من از طنز و گزاف گهر از ره ببرم لعل بدخشان بکشم رخم از خون جگر صدره اطلس پوشید چه شود گر ز خطا خلعت سلطان بکشم من چو در سایه آن زلف پریشان جمعم لازمم نیست که من راه پریشان بکشم همرهانم همه رفتند سوی رهزن دل بگشایید رهم تا سوی ایشان بکشم گر کسی قصه کند بارکشی مجنونی از درون نعره زند دل که دو چندان بکشم ور به زندان بردم یوسف من بی گنهی همچو یوسف بروم وحشت زندان بکشم گر دلم سر کشد از درد تو جان سیر شود جان و دل تا برود بی دل و بی جان بکشم شور و شر در دو جهان افتد از عنبر و مشک چونک من دامن مشکین تو پنهان بکشم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۱ در فروبند که ما عاشق این میکده ایم درده آن باده جان را که سبک دل شده ایم برجه ای ساقی چالاک میان را بربند به خدا کز سفر دور و دراز آمده ایم برگشا مشک طرب را که ز رشک کف تو از کف زهره به صد لابه قدح نستده ایم در فروبند و ز رحمت در پنهان بگشا چاره رطل گران کن که همه می زده ایم زان سبو غسل قیامت بده از وسوسه ام به حق آنک ز آغاز حریفان بده ایم ما همه خفته تو بر ما لگدی چند زدی برجهیدیم خمارانه در این عربده ایم گر علی الریق تو را باده دهی قاعده نیست هین بده ما ملک الموت چنین قاعده ایم فلسفی زین بخورد فلسفه اش غرق شود که گمان داشت که ما زان علل فاسده ایم آن نهنگیم که دریا بر ما یک قدح است ما نه مردان ثرید و عدس و مایده ایم هله خاموش کن و فایده و فضل بهل که ز فضله ی قدحت فایده فایده ایم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۲ هله رفتیم و گرانی ز جمالت بردیم جهت توشه ره ذکر وصالت بردیم تا که ما را و تو را تذکره ای باشد یاد دل خسته به تو دادیم و خیالت بردیم آن خیال رخ خوبت که قمر بنده اوست وان خم ابروی مانند هلالت بردیم وان شکرخنده خوبت که شکر تشنه اوست ز شکرخانه مجموع خصالت بردیم چون کبوتر چو بپریم به تو بازآییم زانک ما این پر و بال از پر و بالت بردیم هر کجا پرد فرعی به سوی اصل آید هر چه داریم همه از عز و جلالت بردیم شمس تبریز شنو خدمت ما را ز صبا گر شمال است و صبا هم ز شمالت بردیم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۳ در فروبند که ما عاشق این انجمنیم تا که با یار شکرلب نفسی دم بزنیم نقل و باده چه کم آید چو در این بزم دریم سرو و سوسن چه کم آید چو میان چمنیم باده تو به کف و باد تو اندر سر ماست فارغ از باد و بروت حسن و بوالحسنیم چو توی مشعله ما ز تو شمع فلکیم چو توی ساقی بگزیده گزین زمنیم رسن دام تو ما را چو رهانید ز چاه ما از آن روز رسن باز و حریف رسنیم عقل عقل و دل دل جان دو صد جان چو توی واجب آید که به اقبال تو بر تن نتنیم چونک بر بام فلک از پی ما خیمه زدند ما از این خرگله خرگاه چرا برنکنیم همچو سیمرغ دعاییم که بر چرخ پریم همچو سرهنگ قضاییم که لشکر شکنیم ما چو سیلیم و تو دریا ز تو دور افتادیم به سر و روی دوان گشته به سوی وطنیم روکشان نعره زنانیم در این راه چو سیل نه چو گردابه گندیده به خود مرتهنیم هین از آن رطل گران ده سبکم بیش مگو ور بگویی تو همین گو که غریق مننیم شمس تبریز که سرمایه لعل است و عقیق ما از او لعل بدخشان و عقیق یمنیم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۱ در فروبند که ما عاشق این میکده ایم درده آن باده جان را که سبک دل شده ایم برجه ای ساقی چالاک میان را بربند به خدا کز سفر دور و دراز آمده ایم برگشا مشک طرب را که ز رشک کف تو از کف زهره به صد لابه قدح نستده ایم در فروبند و ز رحمت در پنهان بگشا چاره رطل گران کن که همه می زده ایم زان سبو غسل قیامت بده از وسوسه ام به حق آنک ز آغاز حریفان بده ایم ما همه خفته تو بر ما لگدی چند زدی برجهیدیم خمارانه در این عربده ایم گر علی الریق تو را باده دهی قاعده نیست هین بده ما ملک الموت چنین قاعده ایم فلسفی زین بخورد فلسفه اش غرق شود که گمان داشت که ما زان علل فاسده ایم آن نهنگیم که دریا بر ما یک قدح است ما نه مردان ثرید و عدس و مایده ایم هله خاموش کن و فایده و فضل بهل که ز فضله ی قدحت فایده فایده ایم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۲ هله رفتیم و گرانی ز جمالت بردیم جهت توشه ره ذکر وصالت بردیم تا که ما را و تو را تذکره ای باشد یاد دل خسته به تو دادیم و خیالت بردیم آن خیال رخ خوبت که قمر بنده اوست وان خم ابروی مانند هلالت بردیم وان شکرخنده خوبت که شکر تشنه اوست ز شکرخانه مجموع خصالت بردیم چون کبوتر چو بپریم به تو بازآییم زانک ما این پر و بال از پر و بالت بردیم هر کجا پرد فرعی به سوی اصل آید هر چه داریم همه از عز و جلالت بردیم شمس تبریز شنو خدمت ما را ز صبا گر شمال است و صبا هم ز شمالت بردیم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۳ در فروبند که ما عاشق این انجمنیم تا که با یار شکرلب نفسی دم بزنیم نقل و باده چه کم آید چو در این بزم دریم سرو و سوسن چه کم آید چو میان چمنیم باده تو به کف و باد تو اندر سر ماست فارغ از باد و بروت حسن و بوالحسنیم چو توی مشعله ما ز تو شمع فلکیم چو توی ساقی بگزیده گزین زمنیم رسن دام تو ما را چو رهانید ز چاه ما از آن روز رسن باز و حریف رسنیم عقل عقل و دل دل جان دو صد جان چو توی واجب آید که به اقبال تو بر تن نتنیم چونک بر بام فلک از پی ما خیمه زدند ما از این خرگله خرگاه چرا برنکنیم همچو سیمرغ دعاییم که بر چرخ پریم همچو سرهنگ قضاییم که لشکر شکنیم ما چو سیلیم و تو دریا ز تو دور افتادیم به سر و روی دوان گشته به سوی وطنیم روکشان نعره زنانیم در این راه چو سیل نه چو گردابه گندیده به خود مرتهنیم هین از آن رطل گران ده سبکم بیش مگو ور بگویی تو همین گو که غریق مننیم شمس تبریز که سرمایه لعل است و عقیق ما از او لعل بدخشان و عقیق یمنیم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۴ عقل گوید که من او را به زبان بفریبم عشق گوید تو خمش باش به جان بفریبم جان به دل گوید رو بر من و بر خویش مخند چیست کو را نبود تاش بدان بفریبم نیست غمگین و پراندیشه و بی هوشی جوی تا من او را به می و رطل گران بفریبم ناوک غمزه او را به کمان حاجت نیست تا خدنگ نظرش را به کمان بفریبم نیست محبوس جهان بسته این عالم خاک تا من او را به زر و ملک جهان بفریبم او فرشته ست اگر چه که به صورت بشر است شهوتی نیست که او را به زنان بفریبم خانه کاین نقش در او هست فرشته برمد پس کیش من به چنین نقش و نشان بفریبم گله اسب نگیرد چو به پر می پرد خور او نور بود چونش به نان بفریبم نیست او تاجر و سوداگر بازار جهان تا به افسونش به هر سود و زیان بفریبم نیست محجوب که رنجور کنم من خود را آه آهی کنم او را به فغان بفریبم سر ببندم بنهم سر که من از دست شدم رحمتش را به مرض یا خفقان بفریبم موی در موی ببیند کژی و فعل مرا چیست پنهان بر او کش به نهان بفریبم نیست شهرت طلب و خسرو شاعرباره کش به بیت غزل و شعر روان بفریبم عزت صورت غیبی خود از آن افزون است که من او را به جنان یا به جنان بفریبم شمس تبریز که بگزیده و محبوب وی است مگر او را به همان قطب زمان بفریبم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۵ دم به دم از ره دل پیک خیالش رسدم تابشی نو به نو از حسن و جمالش رسدم یا رب این بوی طرب از طرف فردوس است یا نسیمی است که از روز وصالش رسدم این ز عشق است که مغزم ز طرب خیره شده ست یا که جامی است که از خمر حلالش رسدم یا چو بازی است که از عشق همی پراند یا کبوتربچگان از پر و بالش رسدم سرکشان از طرف غیب به من می آیند وین مددها همه از لذت حالش رسدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۶ از بت باخبر من خبری می رسدم وز لب چون شکر او شکری می رسدم شکر اندر شکر اندر شکر است شکری در دهن است و دگری می رسدم هر دم از گلشن او طرفه گلی می سکلم هر زمان تازه گل از شاخ تری می رسدم خیره از عشق ویم کز هوسش هر نفسی عاشق سوخته خیره سری می رسدم آن یکی زرد شده کآتش او می کشدم وین دگر هست که از وی نظری می رسدم وان دگر بر در آن خانه او بنشسته که در ار باز نشد بانگ دری می رسدم وان یکی بر سر آن خاک سرک بنهاده که ز خاکش صفت جانوری می رسدم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۴ عقل گوید که من او را به زبان بفریبم عشق گوید تو خمش باش به جان بفریبم جان به دل گوید رو بر من و بر خویش مخند چیست کو را نبود تاش بدان بفریبم نیست غمگین و پراندیشه و بی هوشی جوی تا من او را به می و رطل گران بفریبم ناوک غمزه او را به کمان حاجت نیست تا خدنگ نظرش را به کمان بفریبم نیست محبوس جهان بسته این عالم خاک تا من او را به زر و ملک جهان بفریبم او فرشته ست اگر چه که به صورت بشر است شهوتی نیست که او را به زنان بفریبم خانه کاین نقش در او هست فرشته برمد پس کیش من به چنین نقش و نشان بفریبم گله اسب نگیرد چو به پر می پرد خور او نور بود چونش به نان بفریبم نیست او تاجر و سوداگر بازار جهان تا به افسونش به هر سود و زیان بفریبم نیست محجوب که رنجور کنم من خود را آه آهی کنم او را به فغان بفریبم سر ببندم بنهم سر که من از دست شدم رحمتش را به مرض یا خفقان بفریبم موی در موی ببیند کژی و فعل مرا چیست پنهان بر او کش به نهان بفریبم نیست شهرت طلب و خسرو شاعرباره کش به بیت غزل و شعر روان بفریبم عزت صورت غیبی خود از آن افزون است که من او را به جنان یا به جنان بفریبم شمس تبریز که بگزیده و محبوب وی است مگر او را به همان قطب زمان بفریبم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۵ دم به دم از ره دل پیک خیالش رسدم تابشی نو به نو از حسن و جمالش رسدم یا رب این بوی طرب از طرف فردوس است یا نسیمی است که از روز وصالش رسدم این ز عشق است که مغزم ز طرب خیره شده ست یا که جامی است که از خمر حلالش رسدم یا چو بازی است که از عشق همی پراند یا کبوتربچگان از پر و بالش رسدم سرکشان از طرف غیب به من می آیند وین مددها همه از لذت حالش رسدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۶ از بت باخبر من خبری می رسدم وز لب چون شکر او شکری می رسدم شکر اندر شکر اندر شکر است شکری در دهن است و دگری می رسدم هر دم از گلشن او طرفه گلی می سکلم هر زمان تازه گل از شاخ تری می رسدم خیره از عشق ویم کز هوسش هر نفسی عاشق سوخته خیره سری می رسدم آن یکی زرد شده کآتش او می کشدم وین دگر هست که از وی نظری می رسدم وان دگر بر در آن خانه او بنشسته که در ار باز نشد بانگ دری می رسدم وان یکی بر سر آن خاک سرک بنهاده که ز خاکش صفت جانوری می رسدم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۷ منم آن دزد که شب نقب زدم ببریدم سر صندوق گشادم گهری دزدیدم ز زلیخای حرم چادر سر بربودم چو بدیدم رخ یوسف کف خود ببریدم سر سودای کسی قصد سر من دارد کی برد سر ز کف آنک از آن سر دیدم چو بگفتم نبرم سر سر من گفت آمین چون غمش کند ز بیخم پس از آن روییدم این چه ماه است که اندر دل و جان ها گردد که من از گردش او بس چو فلک گردیدم جان اخوان صفا اوست که اندر هوسش همه دردی جهان در سر خود مالیدم اندر این چاه جهان یوسف حسنی است نهان من بر این چرخ از او همچو رسن پیچیدم هله ای عشق بیا یار منی در دو جهان از همه خلق بریدم به تو برچفسیدم زان چنین در فرحم کز قدحت سرمستم زان گزیده ست مرا حق که تو را بگزیدم بنهان از همه خلقان چه خوش آیین باغی است که چو گل در چمنش جامه جان بدریدم اندر آن باغ یکی دلبر بالاشجری است که چو برگ از شجر اندر قدمش ریزیدم بس کنم آنچ بگفت او که بگو من گفتم و آنچ فرمود بپوشان و مگو پوشیدم شمس تبریز که آفاق از او شد پرنور من به هر سوی چو سایه ز پیش گردیدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۸ مادرم بخت بده است و پدرم جود و کرم فرح ابن الفرح ابن الفرح ابن الفرحم هین که بکلربک شادی به سعادت برسید پر شد این شهر و بیابان سپه و طبل و علم گر به گرگی برسم یوسف مه روی شود در چهی گر بروم گردد چه باغ ارم آنک باشد ز بخیلی دل او آهن و سنگ خاتم وقت شود پیش من از جود و کرم خاک چون در کف من زر شود و نقره خام چون مرا راه زند فتنه گر زر و درم صنمی دارم گر بوی خوشش فاش شود جان پذیرد ز خوشی گر بود از سنگ صنم مرد غم در فرحش که جبر الله عزاک آن چنان تیغ چگونه نزند گردن غم بستاند به ستم او دل هر کی خواهد عدل ها جمله غلامان چنین ظلم و ستم آن چه خال است بر آن رخ که اگر جلوه کند زود بیگانه شود در هوسش خال ز عم گفتم ار بس کنم و قصه فروداشت کنم تو تمامش کنی و شرح کنی گفت نعم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۹ ای خوشا روز که پیش چو تو سلطان میرم پیش کان شکر تو شکرافشان میرم صد هزاران گل صدبرگ ز خاکم روید چونک در سایه آن سرو گلستان میرم ای بسا دست که خایند حریصان حیات چونک در پای تو من دست فشانان میرم شربت مرگ چو اندر قدح من ریزی بر قدح بوسه دهم مست و خرامان میرم چون به بوی خوش یک سیب تو موسی جان داد پس عجب نیست کز آسیب تو چون جان میرم چون خزان از خبر مرگ اگر زرد شوم چون بهار از لب خندان تو خندان میرم بارها مردم من وز دم تو زنده شدم گر بمیرم ز تو صد بار بدان سان میرم من پراکنده بدم خاک بدم جمع شدم پیش جمع تو نشاید که پریشان میرم همچو فرزند که اندر بر مادر میرد در بر رحمت و بخشایش رحمان میرم چه حدیث است کجا مرگ بود عاشق را این محالست که در چشمه حیوان میرم شمس تبریز کسانی که به تو زنده نیند سوی تو زنده شوم از سوی ایشان میرم

مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۷ منم آن دزد که شب نقب زدم ببریدم سر صندوق گشادم گهری دزدیدم ز زلیخای حرم چادر سر بربودم چو بدیدم رخ یوسف کف خود ببریدم سر سودای کسی قصد سر من دارد کی برد سر ز کف آنک از آن سر دیدم چو بگفتم نبرم سر سر من گفت آمین چون غمش کند ز بیخم پس از آن روییدم این چه ماه است که اندر دل و جان ها گردد که من از گردش او بس چو فلک گردیدم جان اخوان صفا اوست که اندر هوسش همه دردی جهان در سر خود مالیدم اندر این چاه جهان یوسف حسنی است نهان من بر این چرخ از او همچو رسن پیچیدم هله ای عشق بیا یار منی در دو جهان از همه خلق بریدم به تو برچفسیدم زان چنین در فرحم کز قدحت سرمستم زان گزیده ست مرا حق که تو را بگزیدم بنهان از همه خلقان چه خوش آیین باغی است که چو گل در چمنش جامه جان بدریدم اندر آن باغ یکی دلبر بالاشجری است که چو برگ از شجر اندر قدمش ریزیدم بس کنم آنچ بگفت او که بگو من گفتم و آنچ فرمود بپوشان و مگو پوشیدم شمس تبریز که آفاق از او شد پرنور من به هر سوی چو سایه ز پیش گردیدم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۸ مادرم بخت بده است و پدرم جود و کرم فرح ابن الفرح ابن الفرح ابن الفرحم هین که بکلربک شادی به سعادت برسید پر شد این شهر و بیابان سپه و طبل و علم گر به گرگی برسم یوسف مه روی شود در چهی گر بروم گردد چه باغ ارم آنک باشد ز بخیلی دل او آهن و سنگ خاتم وقت شود پیش من از جود و کرم خاک چون در کف من زر شود و نقره خام چون مرا راه زند فتنه گر زر و درم صنمی دارم گر بوی خوشش فاش شود جان پذیرد ز خوشی گر بود از سنگ صنم مرد غم در فرحش که جبر الله عزاک آن چنان تیغ چگونه نزند گردن غم بستاند به ستم او دل هر کی خواهد عدل ها جمله غلامان چنین ظلم و ستم آن چه خال است بر آن رخ که اگر جلوه کند زود بیگانه شود در هوسش خال ز عم گفتم ار بس کنم و قصه فروداشت کنم تو تمامش کنی و شرح کنی گفت نعم مولانا » دیوان شمس » غزلیات » غزل شمارهٔ ۱۶۳۹ ای خوشا روز که پیش چو تو سلطان میرم پیش کان شکر تو شکرافشان میرم صد هزاران گل صدبرگ ز خاکم روید چونک در سایه آن سرو گلستان میرم ای بسا دست که خایند حریصان حیات چونک در پای تو من دست فشانان میرم شربت مرگ چو اندر قدح من ریزی بر قدح بوسه دهم مست و خرامان میرم چون به بوی خوش یک سیب تو موسی جان داد پس عجب نیست کز آسیب تو چون جان میرم چون خزان از خبر مرگ اگر زرد شوم چون بهار از لب خندان تو خندان میرم بارها مردم من وز دم تو زنده شدم گر بمیرم ز تو صد بار بدان سان میرم من پراکنده بدم خاک بدم جمع شدم پیش جمع تو نشاید که پریشان میرم همچو فرزند که اندر بر مادر میرد در بر رحمت و بخشایش رحمان میرم چه حدیث است کجا مرگ بود عاشق را این محالست که در چشمه حیوان میرم شمس تبریز کسانی که به تو زنده نیند سوی تو زنده شوم از سوی ایشان میرم